Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo từng bước trở thành động lực phát triển mới của tỉnh Lâm Đồng

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Những năm gần đây, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh tiếp tục được triển khai theo hướng bám sát yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương, ưu tiên các lĩnh vực có thế mạnh như nông nghiệp công nghệ cao, phát triển sản phẩm chủ lực, bảo vệ môi trường, ứng dụng công nghệ mới, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

Từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh

Cùng với hoạt động nghiên cứu khoa học, tỉnh đã tập trung triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo theo quy định của Trung ương, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp.

Đặc biệt, ngày 12/5/2026, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND quy định nội dung và mức chi cho một số hoạt động hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh, tạo hành lang pháp lý quan trọng để triển khai các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở đó, tỉnh đã rà soát, xây dựng danh mục đề xuất 10 dự án đổi mới sáng tạo thuộc các lĩnh vực ưu tiên để bố trí kinh phí hỗ trợ theo quy định, góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao số lượng dự án đổi mới sáng tạo được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước hàng năm.

86 nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang được theo dõi, quản lý và triển khai

Từ tháng 7/2025 đến nay, Sở Khoa học và Công nghệ đã theo dõi, quản lý và triển khai 86 nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh. Trong đó, 23 nhiệm vụ đã hoàn thành nghiệm thu, 59 nhiệm vụ đang tiếp tục triển khai và 04 nhiệm vụ dừng thực hiện do không còn phù hợp với yêu cầu phát triển hoặc gặp khó khăn về nguồn lực thực hiện sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy.

Các nhiệm vụ được triển khai trên hầu hết các lĩnh vực quan trọng của tỉnh, phản ánh yêu cầu phát triển toàn diện của địa phương, đồng thời cho thấy xu hướng chuyển mạnh từ nghiên cứu thuần túy sang nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và tạo ra các sản phẩm phục vụ trực tiếp sản xuất, đời sống và công tác quản lý nhà nước.

Nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao và thương mại hóa

Đối với 23 nhiệm vụ đã nghiệm thu, nhiều kết quả nghiên cứu đã tạo ra các sản phẩm khoa học có khả năng chuyển giao và nhân rộng trong thực tiễn như quy trình kỹ thuật, mô hình sản xuất, cơ sở dữ liệu, giải pháp công nghệ, mô hình quản lý và các tài liệu khoa học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Các kết quả nghiên cứu tập trung vào nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp; bảo tồn và phát huy nguồn tài nguyên bản địa; ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, quản lý; đồng thời cung cấp cơ sở khoa học phục vụ công tác quy hoạch, quản lý và hoạch định chính sách của tỉnh.

Sở Khoa học và Công nghệ cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn quản lý, khai thác và thương mại hóa kết quả nghiên cứu sau nghiệm thu, từng bước chuyển từ đánh giá kết quả đầu ra sang đánh giá tác động thực tế của nhiệm vụ khoa học và công nghệ đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Ảnh minh họa

Thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao

Nông nghiệp tiếp tục là lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nhiệm vụ khoa học và công nghệ của tỉnh với nhiều nghiên cứu về giống cây trồng, vật nuôi, công nghệ sau thu hoạch, bảo vệ thực vật, sản xuất hữu cơ và phát triển sản phẩm chủ lực. Các kết quả nghiên cứu đã góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản, hình thành vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các sản phẩm đặc trưng của tỉnh.

Nhiều nhiệm vụ đang triển khai tập trung vào phát triển chè chất lượng cao, quản lý sâu, bệnh trên cây sầu riêng, sản xuất mắc ca hữu cơ, nghiên cứu giống khoai tây chế biến và các chế phẩm sinh học thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới công nghệ

Lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới phương thức sản xuất và nâng cao hiệu quả quản lý thông qua ứng dụng công nghệ mới, dữ liệu số và các nền tảng số.

Theo skhcn.lamdong.gov.vn

Tiêu biểu là các nhiệm vụ xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm cà phê Arabica Đà Lạt và sầu riêng Đạ Huoai, nghiên cứu công nghệ chế biến và bảo quản mắc ca, ứng dụng công nghệ 3D trong bảo tồn di sản văn hóa và phát triển du lịch.

Hỗ trợ quản lý tài nguyên và phát triển bền vững

Trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, nhiều nhiệm vụ tập trung nghiên cứu tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học, sạt lở và ngập lụt nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quy hoạch, quản lý và phát triển bền vững.

Các nghiên cứu về cảnh báo sạt trượt đất tại Đà Lạt, Bảo Lộc; giải pháp giảm ngập lụt đô thị; bảo vệ bờ biển Mũi Né hay nghiên cứu khu vực nhận chìm vật chất nạo vét đã góp phần nâng cao năng lực dự báo, phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu của địa phương.

Cung cấp luận cứ khoa học cho phát triển văn hóa, xã hội và y tế

Không chỉ tập trung vào sản xuất và công nghệ, các nhiệm vụ khoa học xã hội, nhân văn và y dược cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa, phát triển du lịch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Nhiều nghiên cứu đã cung cấp cơ sở khoa học phục vụ xây dựng chính sách giảm nghèo, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo tồn di sản văn hóa và ứng dụng các kỹ thuật mới trong khám chữa bệnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Chuyển mạnh từ nghiên cứu sang thương mại hóa và tạo giá trị

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lâm Đồng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải gắn với ba trụ cột chính là kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Trong đó, ưu tiên các nhiệm vụ có khả năng ứng dụng nhanh vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm và công nghệ có giá trị gia tăng cao, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với sự tham gia của Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân.

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới phương thức đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và người dân; ưu tiên các nhiệm vụ có địa chỉ ứng dụng cụ thể, khả năng nhân rộng và tạo tác động rõ nét đối với phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tăng cường hoạt động chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ kết nối, khai thác hiệu quả nguồn lực đầu tư cho khoa học và công nghệ.

Khoa học và công nghệ - Động lực cho không gian phát triển mới

Việc hợp nhất không gian phát triển giữa Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận đang mở ra nhiều cơ hội mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành nền tảng và động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và xây dựng tỉnh Lâm Đồng phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.