19/11/2026 | 21

Phát huy vai trò khoa học, công nghệ trong phát triển văn hóa

Thực hiện Kế hoạch số 19072/KH-UBND ngày 03/11/2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng về triển khai Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ngày 16/11/2026, Sở Khoa học và Công nghệ ban hành Kế hoạch số 6020/KH-SKHCN nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ của ngành.

Kế hoạch xác định trọng tâm là phát huy vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; tập trung phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số và các giải pháp công nghệ phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, quảng bá hình ảnh và con người Lâm Đồng. Qua đó, góp phần gắn kết phát triển văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ảnh minh họa

Đẩy mạnh số hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Sở Khoa học và Công nghệ xác định là phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị tài nguyên văn hóa.

Theo đó, chuyển đổi số được thúc đẩy trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, bảo tàng, thư viện và các thiết chế văn hóa. Việc khai thác hiệu quả hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, nền tảng số dùng chung, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin liên quan cũng được chú trọng.

Bên cạnh đó, Sở phối hợp xây dựng các nhóm dữ liệu nền tảng về tiếng Việt, lịch sử, di tích, di sản văn hóa phi vật thể, hiện vật bảo tàng, thư viện, văn học, nghệ thuật truyền thống và di sản tư liệu. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, khai thác và phát huy giá trị văn hóa.

Cùng với việc xây dựng dữ liệu, các nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn dùng chung, bản đồ số văn hóa, nền tảng phân phối nội dung số và ứng dụng công cụ phân tích dữ liệu trong các lĩnh vực văn hóa, nhất là công nghiệp văn hóa, cũng được quan tâm triển khai. Đặc biệt, việc số hóa các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt được xác định là một nội dung phối hợp quan trọng, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, chủ quyền dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ.

Phát triển hạ tầng số, ứng dụng công nghệ mới trong lĩnh vực văn hóa

Cùng với số hóa di sản, việc phát triển hạ tầng số và ứng dụng các công nghệ tiên tiến được xem là giải pháp tạo nền tảng cho hoạt động văn hóa trong môi trường số.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp phát triển hạ tầng số, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Blockchain và các công nghệ tiên tiến trong sản xuất, phân phối, tiêu dùng sản phẩm văn hóa cũng như quản lý văn hóa.

Các giải pháp công nghệ phục vụ xây dựng hạ tầng văn hóa số, bảo tàng số, thư viện số, nghệ thuật biểu diễn trực tuyến, lớp học nghệ thuật trực tuyến và các thiết chế văn hóa số thân thiện, thuận tiện cho người dân tiếp cận, sử dụng sẽ được nghiên cứu, triển khai trên cơ sở phối hợp với các cơ quan liên quan.

Trong lĩnh vực báo chí, xuất bản và thông tin cơ sở, chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy thông qua ứng dụng AI, dữ liệu lớn và các nền tảng số trong hoạt động truyền thông. Qua đó, từng bước phát triển hệ sinh thái truyền thông số phục vụ quảng bá văn hóa, du lịch và con người Lâm Đồng. Song song với quá trình này, các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng đối với nền tảng, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động văn hóa số cũng được chú trọng.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa

Không chỉ tập trung vào bảo tồn và số hóa di sản, Sở Khoa học và Công nghệ còn xác định việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là một trong những hướng đi nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa mang bản sắc Lâm Đồng.

Theo Kế hoạch, các hoạt động nghiên cứu, sáng tác, sản xuất, kinh doanh sản phẩm và dịch vụ văn hóa được định hướng gắn kết với khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới. Sở phối hợp khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo tham gia nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các giải pháp công nghệ phục vụ lĩnh vực văn hóa; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đổi mới công nghệ trong sản xuất, kinh doanh sản phẩm văn hóa.

Đáng chú ý, việc nghiên cứu, triển khai các mô hình ứng dụng công nghệ cao trong toàn bộ chuỗi giá trị của các ngành công nghiệp văn hóa, từ sáng tạo, sản xuất, phân phối đến tiêu thụ sản phẩm và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, được xác định là nhiệm vụ cần phối hợp thực hiện.

Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ số trong thiết kế, phát triển mẫu mã sản phẩm văn hóa mang đặc trưng địa phương cũng được quan tâm, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường cho các sản phẩm văn hóa. Đây là hướng tiếp cận nhằm khai thác tốt hơn tiềm năng sáng tạo, gắn giá trị văn hóa với hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế địa phương.

Xây dựng môi trường văn hóa số an toàn, lành mạnh

Trong quá trình phát triển văn hóa trên môi trường số, việc bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh được đặt ra như một yêu cầu quan trọng.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai giải pháp giám sát, phát hiện thông tin xấu độc, phản văn hóa, sai sự thật trên môi trường mạng; phòng ngừa, ngăn chặn sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai, phản cảm, phi văn hóa trên các nền tảng trực tuyến.

Cùng với giải pháp kỹ thuật, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng số và kỹ năng tiếp cận, sử dụng thông tin cho công chức, viên chức và người dân cũng được chú trọng. Đồng thời, phối hợp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm, tài sản văn hóa được số hóa; hỗ trợ khai thác, sử dụng dữ liệu văn hóa đúng quy định.

Những nhiệm vụ này góp phần xây dựng môi trường văn hóa số an toàn, nhân văn, tạo điều kiện để các giá trị văn hóa được tiếp cận và lan tỏa rộng rãi, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực trên không gian mạng.

Đẩy mạnh quảng bá hình ảnh văn hóa, du lịch và con người Lâm Đồng

Việc ứng dụng công nghệ số trong quảng bá hình ảnh địa phương là một nội dung quan trọng được Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp triển khai. Theo đó, cơ sở dữ liệu văn hóa được khai thác phục vụ quảng bá hình ảnh tỉnh Lâm Đồng và hình ảnh Việt Nam trên các cơ quan báo chí, kênh truyền thông quốc tế có uy tín.

Các nền tảng truyền thông số được ứng dụng để giới thiệu giá trị văn hóa, di sản, du lịch và những sản phẩm văn hóa đặc trưng của tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông, mở rộng khả năng tiếp cận của người dân, doanh nghiệp và du khách.

Đồng thời, các chương trình, hoạt động truyền thông số giới thiệu thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và phát triển du lịch bền vững cũng được phối hợp triển khai. Qua đó, góp phần lan tỏa hình ảnh văn hóa, du lịch và con người Lâm Đồng trên các nền tảng số.

Phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm nguồn lực triển khai

Để các nhiệm vụ ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa được triển khai hiệu quả, Sở Khoa học và Công nghệ chú trọng phối hợp tham gia các chương trình, đề án, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học, công nghệ phục vụ chuyển đổi số. Trong đó, tập trung nâng cao kỹ năng số, năng lực quản trị dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

Sở cũng khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo trong phát triển, ứng dụng các giải pháp công nghệ phục vụ lĩnh vực văn hóa. Đồng thời, chủ động rà soát, đề xuất lồng ghép nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phục vụ phát triển văn hóa vào chương trình, kế hoạch công tác và dự toán ngân sách hằng năm theo quy định.

Việc tổ chức thực hiện được phân công cụ thể theo phương châm “6 rõ”: rõ người thực hiện, rõ việc, rõ thời gian hoàn thành, rõ kết quả, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền; đồng thời đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Các phòng, đơn vị thuộc Sở căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động tham mưu, phối hợp triển khai, định kỳ rà soát, đánh giá kết quả và kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Với các nhiệm vụ, giải pháp được xác định cụ thể, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng hướng đến phát huy hiệu quả vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh địa phương. Qua đó, góp phần đưa các giá trị văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

skhcn.lamdong.gov.vn